Diyabet ve obezite Kovid-19’a yakalanma riskini artırıyor

Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) datalarına nazaran, Avrupa’da 60 milyon şeker hastası bulunurken, bu sayı ise her geçen gün artış gösteriyor. WHO, beslenme başta olmak üzere fizikî hareketsizlik üzere etmenlerin, diyabeti tetiklediğinin de altını çiziyor. Pandemi devrinde dünya genelinde artan kilo alımı hakkında uyaran Bahçeşehir Üniversitesi (BAU) Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kısmı Öğr. Üyesi Dr. Babek Tabandeh,  diyabet hastalığı olan kişinin kan şekeri bedellerinin yüksek olmasının genel olarak bedende hastalıklara karşı insanları koruyan defans sistemini baskıladığını ve her türlü enfeksiyona karşı da direnci azalttığını belirtti.

BELİRSİZLİK VE GERİLİM DE OLUMSUZ ETKİLİYOR

Obezitenin şeker hastalığı riskine davetiye çıkardığını ve kendi başına insan bedeninde mikropsuz bir iltihap durumuna neden olduğunu söyleyen Tabandeh, “Pandemi nedeniyle ortalama olarak toplumun beden yükünde yükselme ve hasebiyle ülkü kilonun üzerine çıkılması ve hatta obezite hudutlarının geçilmesi son 1 yıldır tüm ülkelerde gözlemlenen bir gerçektir. Obezitenin artışı, direkt olarak tip-2 şeker hastalığını tetiklediğinden dolaylı olarak koronavirüsün obezite ve diyabet oranlarını artırdığını söylemek mümkündür. Buna berbat beslenme, gelecekteki belirsizlik nedeniyle gerilim durumu da eklendiğinde daha problemli bir durum oluşabiliyor. Enfeksiyonu şiddetli geçiren hastalarda kullanılan steroid tipi ilaçlar dahil ağır tedaviler, hayat kurtarıcı olmakla birlikte hastaları denetimsiz diyabet yahut daha ileri bir şeker hastalığı safhasına taşıyabilmektedir.” diye konuştu.

Yıllarca teneffüs yolu enfeksiyonları nedeniyle ağır bakımlarda yatan hastalar ortasında obezitenin vefat riski üzerinde tesirli olmadığının gözlemlendiklerini fakat bu durumun pandemiyle değiştiğini tabir eden Dr. Babek Tabandeh, şu sözleri kullandı:

GERİLİM FAKTÖRLERİNİN TESİRİ PANDEMİDE ARTTI

Dünya Sıhhat Örgütü datalarına nazaran, obeziteye bağlı ortaya çıkan hastalık sayısının 200’e yakın olduğunu belirten Dr. Tabandeh,  “Örneğin mevt korkusu, işsiz kalma korkusu, ekonomik gerilim, kapalı yerde mahsur kalmak, gece ve gündüz döngüsü ve hayatın ritminin değişmesi her biri gerilim hormonlarının salgılanmasını tetiklemek yolu ile obeziteye neden olabilmektedir. Üstte sayılan gerilim faktörlerinin hepsi pandemi ortamında toplumun ortak artmış problemidir. Yalnızca meskende daha fazla kalıp hamur işi yapıp daha çok yemek yahut spor salonlarının kapanması değil, hayatımızın ritminin bozulması, gerilimin artması ve belirsizlik de obezitenin artmasında çok tesirli faktörlerdir.” tabirlerini kullandı.

Obezite ve diyabetle ilgili dikkat edilmesi gerekenleri sıralayan Dr. Tabandeh, son olarak şunları söz etti: “İşe beslenmeyi düzenlemek ile başlamak ekseriyetle tavsiye edilse de beslenmemizi neden pandemi sürecinde bozduğumuzu hatırlayıp asıl bu bahse odaklanmalıyız. Kovid-19 enfeksiyonu ile ilgili kâfi ve hakikat bilgiye sahip olmak, boş kaygılardan arınmak, bilim ve mantığı kullanarak kâfi tedbir alırken gereksiz takıntılardan arınmak ve hayatı abartılı olarak kısıtlamamak bence birinci adım olmalı. Alışılmış ki kısıtlamalara uymalıyız, kuralları asla bozmamalıyız ve kendimiz, yakın etrafımız, sevdiklerimiz ve aslında tüm insanlığı korumak ismine virüs ile çabaya ve tedbir almaya devam edeceğiz. Lakin pak hava almak, toplumsal uzaklığa dikkat ederek yasal saatlerde tabiatta olmak, konutta olsak bile hareketliliği artırmak ve beslenmeyi düzenlemek alınabilecek tedbirlerden birkaçıdır. Gece ve gündüz ritmini tekrar düzeltmek, geceleri uygun uyumak ve sabah erken kalkmak, alışveriş listelerimizden yapay besinler, katkı unsurlar, koruyucular ve doğal olmayan tüm eserleri çıkarmak da değerli olacaktır. Yüksek kalori barındıran besinleri (kuşkusuz en kıymetlisi karbonhidratlar yani şekerli, unlu ve nişastalı gıdalar) günlük beslenme programımızda mümkün olduğunca azaltmak ve hatta çıkarmak çok tesirli olacaktır. Telaş ve tasa gerilim hormonlarının salgılanmasını arttırır. İdman bunu düzenlemek için çok tesirli bir yoldur. Yani hareketlilik ve tertipli spor yalnızca kalori yakmaya değil birebir vakitte gerilim hormonlarını azaltmak yoluyla da kilo denetim merkezini kilo vermek tarafında düzenler.”