Edebiyatta mektup türünün önemli örneği: Milena’ya Mektuplar

20. yüzyılın Alman edebiyatının önde gelen muharrirlerinden Franz Kafka, edebi kişiliği ve ortaya koyduğu hoş yapıtlarla ismi unutulmazlar ortasında yer aldı.Yazın hayatıyla iz bırakan Kafka, Milena’ya olan aşkıyla da unutulmaz bir adam.

Kafka’nın vefatından sonra toplanarak yayınlanan Milena’ya Mektuplar’ı; çaresiz, mutsuz bir aşkın nasıl sadece mektuplaşmayla 5 yıl sürebileceğini gözler önüne seriyor.

EDEBİ METİN MEKTUPLAR…

Kafka, mektuplarında sadece sevdiğine yazılmış aşk dolu satırlardan ibaret değil… Aşkın en yalın halini anlatırken insanların topluma yabancılaşmasını, toplumun köhnemişliğini, bireyin iç dünyasına sıcak bir temasla üstelik çıplak bir lisanla tabir ediyor.

Aslen Çekoslovakyalı (günümüz Çek Cumhuriyeti) olan Kafka, romanlarını Çekçe bilmediği için Almanca yazmış. 1883 yılında Prag’da Yahudi bir ailenin üyesi olarak doğdu. Ailesi Çekçe de bilen müellif sadece Almanca’yı konuşabiliyordu.

Kardeşlerini Nazi Almanyasının tertiplediği Yahudi soykırımında kaybedince onulmaz acılar yaşadı. 1919’da geçirdiği ağır bir hastalıktan ötürü bir mühlet hastanede yattı. Her geçen gün sıhhati berbata giden Kafka, 1924’te hayata veda etti.

Bir arkadaş ortamında tanıştığı gazeteci Milena Jesenska’dan yazdığı yapıtlarını Çekçe’ye çevirmesini istemesiyle başlayan arkadaşlıkları, daha sonra duygusal bir boyut kazandı.

Kafka

MUTSUZ BİR AŞK

Kafka Prag’da, Milena ise Viyana’da yaşamaktaydı. Bu ikisi için acı vericiydi. Ortalarında tek bağlantı ise uzun mühlet devam eden mektuplar olmuştu. Yüzyüze sırf üç sefer görüşebilmişlerdi.

Bir ortaya gelmeyi isteseler de başaramadılar. Milena’nın evli olması başlı başına bir meseleydi. Kafka’nınsa bayanlarla ortası pekiyi değildi. Gerçekten daha evvel hayatına giren bayanlarla anlaşamayıp ayrılmıştı.

KAFKA’YA NAZARAN BAYANLAR

Milena’yla tanıştığında nişanlı olan Kafka, bu birlikteliğinde de istediği memnunluğu yakalayamamıştı. Mektuplarda Kafka’nın nişanlısı hakkında olumsuz konuşması onun içinde bulunduğu sorunlu ruh halinin tezahürüydü.

Bayanların kendisini anlayamadığını, daha evvel hayatına girenlerle de tıpkı sorunu yaşadığına dair serzenişlerde bulunuyordu.

Aşkın büyüleyici dünyasını yakalamayan Kafka, birebir mutsuzluğu Milena’ya kavuşamayarak bir defa daha yaşayacaktı.

İLHAM KAYNAĞI MİLENA

İkisini bir noktada birleştiren şey ikisinin de hasta olmasıydı. Verem hastalığına yakalanan Kafka için Milena bir kurtarıcı olmaya başlamıştı. Lakin ilerleyen süreçte birebir hastalık Milena’yı da bulacaktı.

Birinci vakitlerde seyrek olarak gönderilen mektuplar daha sonraki süreçte sıklaşmıştı. Muharrir, mektuplarında günlük olarak ne yaptığını, iş aramak için görüşmelere gittiğini ve hastalığı hakkında yazıyordu.

Yazmak onun için artık bir günlük iş haline gelmişti. Milena’ya mektup yazamadığı ya da almadığı günlerde kendisini makus hissediyordu. Milena, mektuplarında Kafka’yı Viyana’ya davet ediyor lakin Kafka istemiyordu.

Müellif, her yeni mektupta Milena’ya biraz daha bağlanıyordu. Bu aşkın imkânsız olduğunu bile bile.

BELGİSİZ HİSLER

Milena, Kafka’nın yaşadığı ağır hisleri satırlarında pek belirtmiyordu. Kitap yalnızca Kafka’nın mektuplarında oluştuğu için Milena’nın muharrire karşı tam olarak neler hissettiğini bilemiyoruz. Bildiğimiz şu ki; Milena, açıkca söz etmemiş olsa da, Kafka’ya karşı hislerinin olmadığı düşünülemez.

Dünyada ve ülkemizde çok okunan Milena’ya Mektuplar’ı siz de okuyun.

Ergül Tosun

Kitap sayfası irtibat:

[email protected]