Altı kolda verilen ve edebiyatta en prrestijli ödül sayılan Nobel Edebiyat Mükafatları, her yıl yapılan merasimle sahiplerine veriliyor.

Pekala, komite Nobeli verirken ne cins kriterlere bakıyor?

Bu yazımızda Nobel’e uzanmak için nelere bakılıyor konusu üzerine naçizane görüşlerimizi belirttik.

Akademi üyesinden oluşan ve üç yılda bir değişen Komite’nin, 200 isimden oluşan aday listesini 20 isme indirdiğini ve bu 20 müellifin da ödül verilebilecek seviyede olduğunu söz ediyorsunuz. Bu durumda kitaplar ortasında kıyaslama yapabilecek kimi kriterleriniz olmalı.

EDEBİYATTA YENİLİK

Alışılmış ki birtakım kriterler var. Genel olarak edebiyatta yenilik, çıtayı yükseltme, lisanı zenginleştirme üzere kriterlerden kelam edilir ancak bunlar biraz soyut kalıyor. Alfred Nobel’in vasiyetnamesinde iki kriter yazılı. Birini yorumlamak çok sıkıntı. Başkası de çok kolay.

İDEALİST ÇİZGİDE OLAN MUHARRİR

Yorumlanması güç olan kriterde ‘idealist çizgide en yeterli yazana’ deniyor. Ancak idealist nedir belirtmiyor.

Yüz yıldır bu tartışılıyor…


ULUSAL KİMLİK AYRIMI YOK

İkinci kriterde ise adayların ulusal kimliğine bakılmayacağı belirtiliyor. Bunu da hem olumlu hem olumsuz olarak yorumlayabiliyoruz.

Zira bir ülkeyi bir lisanı teşvik hedefiyle ödül verilmiyor. Lakin hiçbir aday da ulusal kimliğine bakılıp ne öncelik kazanıyor ne de dışlanıyor.

VAKİT KAVRAMI

Üçüncü ve tahminen en değerli kriter yapıtın kronolojik bir arayı aşabilme özelliği. Yani yaratıldığı vakitten çıkıp öteki bir vakit içinde yaşayacak ve geçerli olacak.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

[email protected]

By admin