Servet-i Fünun edebiyatının nesir ustası: Halid Ziya Uşaklıgil

Edebiyatımızın ehil kalemlerinden olan Halit Ziya Uşaklıgil, verdiği eserlerlee günümüzde bile hala keyifle okunuyor.

Muharriri biraz daha yakından tanıyalım…

Halit Ziya Uşaklıgil, Uşaklı Helvacızadeler ailesine mensup halı tüccarı Halil Efendi ile Behiye Hanım’ın çocuğu olarak 1866’da İstanbul Eyüpsultan’da dünyaya geldi.

Mahalle mektebindeki birinci eğitiminin akabinde Fatih Askeri Rüştiyesi’ne devam eden Uşaklıgil, eğitimini, babasının işlerinin bozulması üzerine taşındıkları İzmir’deki rüştiyede sürdürdü.

Halid Ziya Uşaklıgil, İzmir’de Ermeni Katolik rahiplerin çocukları için kurulmuş yatılı bir okula devam etmesiyle Fransızcaya ilgi duyarak, Fransız edebiyatını yakından tanımaya başladı.

İSMİNİ DUYURDU

Birinci yazılarını öğrencilik yıllarında okurlarla buluşturan müellif, İzmir etrafında tanındıktan sonra Hazine-i Evrak’ta çıkan Deniz Danası ve Tercüman-ı Hakikat’te yayımlanan Aşkımın Mezarı yapıtlarıyla İstanbul’da da ününü duyurdu.

Tevfik Nevzad ve Bıçakçızade Hakkı’yla bir arada 1884’te Nevruz mecmuasını yayımlayan müellif, 1885’te de yeniden Tevfik Nevzad ile Hizmet ve Ahenk gaze­telerini çıkardı.

Halit Ziya Uşaklıgil

ÖYKÜ VE TİYATROLARINI BİR ORTAYA TOPLADI

Tefrikalar halinde Nemide, Bir Meyyitin Defteri ile Ferdi ve Şürekası isimli yapıtlarının yanında dünya edebiyatı ve tiyatro tarihi hakkında yazı dizilerini bu mecmuada yayımlayan Uşaklıgil, kıssa ve tiyatro ile ilgili makalelerini Öykü ve Temaşa isimleri altında bir ortaya getirdi.

FRANSIZCADAN ÇEVİRİLER YAPTI

Uşaklıgil, tıpkı vakitte Fransızcadan çeviriler yapmaya devam ederken, hariciyeci olmak için İstanbul’a geldi.

Lakin başvurusu kabul edilmedi. Usta edebiyatçı, Türkçede basılmış birinci Fransız edebiyatı tarihi yapıtı olan Garbdan Şarka Seyyale-i Edebiye: Fransa Edebiyatının Numune ve Tarihi’ni 1885’te kaleme aldı.

ÜNLÜ YAPITI: AŞK-I MEMNU

Müellifin en ünlü romanı kuşkusuz Aşk-ı Memnu’dur. Pek çok dizilere ve sinemalara mevzu olan kitap, son vakitlerde çok okunan kitapların başında gelmektedir.

BATILI MANADA BİRİNCİ ROMANLARI YAZDI

Daha sonra İzmir’e dönen Uşaklıgil, İzmir Rüşdiyesi ile Osmanlı Bankası’nda vazife aldı ve İzmir İdadisi’nin açılmasının akabinde burada Türk edebiyatı ve Fransızca öğretmeni olarak çalıştı.

Servet-i Fünun edebiyatının roman ve öykü tipinin kıymetli isimlerinden biri olan Halid Ziya Uşaklıgil, edebiyat otoritelerince Türk edebiyatında Batılı manada birinci romanları kaleme alan muharrir olarak gösterildi.

PEK ÇOK ESER KALEME ALDI

Yaklaşık 60 yıl süren yazı hayatında hikaye, roman, düzyazı, şiir, tiyatro, anı, hitabet, makale üzere değişik cinslerde yapıtlar veren Uşaklıgil, romanlarında yakından tanıyıp gözlemlediği, içinde yaşadığı devrin aydın ve varlıklı etraflarını gerçekçi bir üslupla anlatırken, öykülerinde daha çok halktan şahısları ele aldı.

EDEBİYAT DÜNYASININ AKTÜEL İSMİ

Usta edebiyatçı, anı çeşidindeki yazılarıyla 1930’lu yıllarda edebiyat dünyasında aktüel bir isim haline gelirken, Harf İnkılabı’ndan sonra birtakım yapıtlarını sadeleştirerek yine yayımladı.

Çağdaş Türk edebiyatına romanları ve kıssalarıyla katkı sağlayan müellif, her türlü tedaviyi reddettiği uzun bir hastalık sürecinin akabinde 27 Mart 1945’te hayatını kaybetti ve Bakırköy Mezarlığı’na defnedildi.

Kitap sayfası için bağlantı:

[email protected]