Tolstoy ve Turgenyev arasında 17 yıl süren borç para kavgası

Müellifler da hengame eder. Hem ne hengameler, birbirlerini öldürme kıymetine gelebilecek kadar.

Kitapları ortasında yaşadığımız dünyayı unutup diğer evrenlerde gezdiğimiz müelliflerin meşhur kelam düelloları, onların da uygun bir edebiyatçı olmasının yanında birer insan olduklarını hatırlıyoruz. Uygun müellif olmak, uygun insan olmayı gerektirmiyor elbette.

OKURLARI ŞAŞIRTAN OLAYLAR

Müellifler okuyucular nezdinde genelde ulaşılmaz bireyler olarak görülürler. Ancak vakti geldiğinde o denli nefret ve kin dolu cümleler kuruyorlar ki, biz okurları bile şaşırtan olaylara sahne oluyor.

Edebiyat dünyasında yaşanan polemikler için farklı bir çeşit ayrılırsa, göklere çıkardığımız muharrirlerin pahası tahminen de eskisi üzere olmayacaktır.

İKİ DEVA MUHARRİRİ KARŞI KARŞIYA GETİREN ARBEDE

Rus ve Dünya Edebiyatı’nın iki dev muharriri ortasında yaşanan ve tam 17 sene süren hasımlığın nedeni neydi?

Birbirlerini düelloya davet edebilecek kadar hırçınlaşan Tolstoy ve Turgenyev arbedesi edebiyatta muharrir hengameleri ortasında kıymetli bir yer fiyat.

Kuşkusuz iki müellif da verdikleri kıymetli yapıtlarla ölümsüzler ortasındadır. İki büyük edebiyatçıyı bu sefer kitaplarıyla değil, arbedeleriyle sizlere sunuyoruz.

“TURGENYEV VE KANKAN NE KADAR HÜZÜN VERİCİ”

Tolstoy ve Turgenyev özel bir doğum günü partisinde ikisinin de hoşlanmayacağı biçimde karşılaşırlar.

Babalar ve Oğullar isimli romanıyla ismini edebiyat dünyasına duyuran Turgenyev, o akşam partide 12 yaşında bir kızla Rusya’ya has olan “Kankan” dansı yapar.

Şaşkınlığını gizlemeyen Tolstoy, bu durumu garipser ve akşam konutuna gittiğinde günlüğüne şu notu düşer: “Turgenyev ve kankan ne kadar üzün verici.”

SONU GELMEYEN DÜELLOLAR

İki müellif bir müddet sonra Batılılaşma konusu üzerine hararetli bir tartışma içine girerler. Esasen birbirlerinden haz etmeyen müellifler, bu tartışmayla düzgünce sinirlenirler ve olan olur.

Herkesin malumudur, Rusya’da düello meşhurdur. Tolstoy da Turgenyev’i şahitlerin huzurunda düelloya davet eder.

GERİ ADIM ATAN TURGENYEV

Tolstoy, latife yapmadığını belirtmek ve önemli olduğu göstermek için düello silahının tabanca olmasını ister. Durumun gitgide büyüdüğünü gören Turgenyev, geri adım atmak zorunda kalır ve Tolstoy’dan özür diler.

Olay bir müddetliğine olsa da tatlıya bağlanır. Rakibinin korktuğunu düşünen Tolstoy, Turgenyev’i kötülemeye başlar. Bunun üzerine Turgenyev, Tolstoy’u düelloya davet eder.

17 YIL SÜREN ARBEDE

Turgenyev, uzun bir seyahate çıkacağı için dönüşte kesinlikle Tolstoy’la hesaplaşacağını söyler. Özür dileme sırası bu sefer Tolstoy’dadır. Her ikisi de bir türlü düelloya gelmeyi yürek edemezler lakin hengameleri tam 17 yıl sürer.

Dostoyevski’nin kumara düşkün olduğunu bilen bilir. Hatta kumar borcunu ödemek için Kumarbaz kitabını bile yazan bir edebiyatçıdan bahsediyoruz.

Pekala, ya Tolstoy?

Ne yazık ki Tolstoy da bir periyot kumara bayağı düşkünmüş. İkisi de bütün paralarını kumarda kaybederler ve Turgenyev’in kapısını çalarlar.

Trajikomik…

BORCUNA SADIK OLMAYAN MÜELLİF

Turgenyev, her iki muharrire da borç para verir ve geri ödemeleri için mühlet verir. Tolstoy borcuna sadık kalır lakin Dostoyevki için birebir şeyi söylemek güç. Dostoyevski, borcunu ödememekle kalmayıp, Turgenyev’i dost meclislerinde berbatlar, hakkında makus kelamlar sarf eder.

Büyüklük tekrar Turgenyev de kalır ve Dostoyevski’yi her keresinde affeder, verdiği parayı bir daha istemez.

Ergül Tosun

Kitap sayfası için irtibat:

[email protected]